Bewust afscheid nemen
Elke is heel erg plots gestorven. Van mijn pa zagen we het aankomen. Vier maanden, zo lang wisten we al dat hij de strijd niet kon winnen. Hij ook, maar hij wou daar niet van weten, hij hoopte nog altijd op genezing. Dat was soms een beetje lastig en ik was bang dat ik een aantal dingen niet meer ging kunnen zeggen aan hem. Voor zijn vaderkesdag heb ik hem een lange brief geschreven, met daarin een hoop herinneringen. En dingen die ik nog eens wou zeggen.
Op 14 juni, na een nieuwe dramatische scan, heeft hij het echt aanvaard. Hij is dan nog twee weken thuis geweest en het moet gezegd: hij was de meest optimistische terminaal zieke die je je kan inbeelden. Een bezoekje was geen tranendal, er werd nogal wat afgelachen. Zijn laatste week was er ééntje om in te lijsten.
Zaterdagavond 26 juni: Mijn pa komt, met heel veel moeite op ons dakterras. Ik wou zo ontzettend graag dat hij nog één keer op ons dakterras zat. We hebben daar vele uurtjes gesleten, gezellig een glazeke wijn drinkend. Twee weken ervoor had ik de hoop op een bezoekje wat opgegeven omdat hij al te ziek was. Een korte heropflakkering en een hoop pijnstillers boden wat hoop. Peter en Stefaan hebben zich de pleuris gewerkt om het op tijd af te krijgen. En er kwamen een hoop vrienden af van ons, mensen die hij kende. Hij zat altijd graag tussen jonge mensen, onze vrienden. Hij was er, zwak, maar het ging wel. Hij heeft Sien nog de fles gegeven. Gezwaaid naar de buren, die hij allemaal kende. Ik had het moeilijk toen hij vertrok, omdat ik wist dat het de laatste keer was dat hij bij ons was. Maar ik was zo blij dat ik daar bewust had kunnen afscheid van nemen.
Zondagmiddag 27 juni: Mijn pa gaat eten met mijn broer en zijn petekindje Jonas. Dat was wat mijn broer zo ontzettend graag wou. In het restaurant waar we beiden als tiener vaak gewerkt hebben, we waren (zijn) er kind aan huis.
In de namiddag hebben we eigenlijk nog veel plezier. Maar we zijn ook ernstig. Een jaar of twee geleden maakte ik voor hem een t-shirt met daarop “Trotse opa van Jonas, Janne en Emelie”. Hij heeft die ontzettend veel gedragen. In het voorjaar maakte ik er een nieuwe, met Sien op, maar die vond hij niet zo mooi en ik was het woord “trotse” vergeten. Of ik een nieuwe wou maken, net dezelfde als de eerste, maar dan met Sien erbij. Want hij wil daarin afgelegd worden. Ik zeg hem dat ik hem meteen ga bestellen, want dat kan wel drie weken duren.
Maandag 28 juni: Het gaat veel slechter met mijn vader. Maar ‘s avonds komen zijn 7 zussen en 2 broers. Zijn grootste wens was hen nog eens allemaal samen hebben. Het is gelukt en dat was niet evident. In de jaren ’50 is er een foto genomen van alle 10 op een rijtje. De foto werd overgedaan, voor de laatste keer. Mijn pa kon enkel voor de foto gaan rechtstaan. Maar het werd een gezellige avond. Zijn t-shirt is besteld. Zoek de tien verschillen!
Dinsdag 29 juni: Het gaat nog veel slechter en hij is heel verward. Hij vraagt naar mijn zus, naar zijn moeder. Peter laat de foto van de tien afdrukken zodat ie er naar kan kijken. Wat ie de hele dag gedaan heeft. Hij krijgt het sacrament van de ziekenzalving en zijn beste vriend komt op bezoek. Hiermee zijn al zijn laatste wensen vervuld.
Woensdag 30 juni: Hij wordt opnieuw opgenomen in UZ, op oncologie wegens geen plaats op palliatieve. Hij zwaaide nog eens naar het huis toen hij thuis vertrok. Ik ga ‘s avonds op bezoek. Hij pakt nog eens naar Sientje en lacht nog eens naar mij. Maar dat is het dan ook. Iets zeggen dat verstaanbaar is lukt al niet meer. Het is hartverscheurend om hem zo te zien aftakelen.
Donderdagmiddag 1 juli. Hij herkent me niet meer. De lichtjes zijn uit zijn ogen. Dit is mijn vader niet meer. Nog steeds geen plaats op palliatieve. Dit is eigenlijk geen doen, zo op een tweepersoonskamer. Mijn broer blijft de hele nacht bij hem, gezeten op twee stoelen. Mijn broer is een held.
Vrijdagmiddag 2 juli: Zijn t-shirt zit in de bus. Mijn ma is er van ‘s morgens vroeg. Ik voel dat ik snel op bezoek moet gaan. En ik voel dat het de moment niet meer is om Sientje mee te nemen, het is ook veel te warm voor haar. Ik heb fantastische buren, die allemaal meteen voor me klaarstaan. Om half drie parkeer ik de auto op het UZ. Ik ga de kamer binnen, ga nog om een fles water, want het is echt veel te warm.
Ik neem zijn t-shirt, vouw die mooi en leg hem naast zijn hoofd. Ik zeg hem dat zijn t-shirt er is. Dat ik hem zo graag zie. Dat we goed voor de kindjes gaan zorgen en voor mekaar. Dat we hem nooit gaan vergeten, en gaan vertellen over hem aan de kleinkindjes. Maar dat het goed geweest is, dat hij mag gaan. Dat hij mag gaan wandelen met Elke.
Ik zet me terug op mijn stoel. Een minuut later zegt mijn ma: “Hij is aan het gaan, hij is aan het gaan”. We stellen ons naast hem en spreken hem toe. En twee minuten later is het gedaan. Om 14.55 uur is hij gestorven. We blijven verdwaasd achter.
Maar wat een laatste week. En het is goed dat het allemaal niet te lang heeft moeten duren. Een geliefde zien aftakelen, doet veel pijn.











