Over Tonio

Ik heb “Tonio” uitgelezen. Voor de mensen die niet weten waarover ik het heb: Tonio was de enige zoon van A.F.Th. Van der Heijden, die in mei 2010 om het leven kwam bij een ongeval.

Ik had gedacht dat het een boek ging zijn waarbij ik veel ging wenen. Maar dat was het niet. Ik heb eigenlijk maar één keer een traantje gelaten en dat was toen het boek uit was. Omdat het toen echt gedaan was met Tonio.

Het ding is: het is echt gebeurd. Ik kon mezelf dus niet troosten met de idee dat het maar fictie was. Of hopen dat ik mee de dood van Tonio kon vermijden. Want dat kon niet meer, Tonio is dood.

Ik vond het bij momenten een zeer herkenbaar boek voor mensen die al geliefden verloren heb. Zoals ikzelf dus. Ik heb nogal wat fragmenten aangemerkt omdat dingen uit zijn rouwproces zo herkenbaar vond.

Het enige ding was: het is een taai boek, het is geen vrolijk boek. Ik had er niet altijd zin in. Als je aan het zwembad in Frankrijk ligt, lees je liever geen droevig boek. Dus ik moest er me soms aanzetten om verder te lezen. Ik heb er dan ook ruim 3 maanden over gedaan om hem uit te lezen. Maar het is schoon. Het mooiste eerbetoon dat hij aan zijn overleden zoon kon geven.

Een paar zinnen uit het boek die me geraakt hebben:

  • “Dat de cirkel van mijn leven die van Tonio’s leven bleek te kunnen omsluiten, dat maakte er voor de rest van de wiskundige eeuwigheid een besmette meetkundige figuur van.”
  • Volgens Van Dale is kruipolie een ‘dunne olie van bijzondere samenstelling, die door capillaire werking tot moeilijk bereikbare plaatsen kan doordringen, en vooral wordt gebezigd om vastgeroeste delen los te krijgen’. De afgelopen weken heb ik mijn verdriet als een soort kruipolie leren kennen. Het dringt door tot in de haarvaten van mijn emotionele systeem, als dat bestaat, en weekt daar de geringste details van Tonio’s voorbije leven los, elke vergeten en halfvergeten herinnering. Alles lost troebel op tot heimwee en melancholie.
  • ‘Ik bedacht net… mijn vader is nu zevenennegentig,’ zei ze, en haar ogen blonken alweer. ‘Ik ben vijftig. Ik lijk op hem. Stel, ik word ook zevenennegentig, of nog ietsje ouder… dan moet ik nog zevenenveertig jaar zonder Tonio verder leven. Een halve eeuw. Dat is toch een ondraaglijke gedachte?’

En waarom doet ge uzelf dat aan, hoor ik u misschien denken. Zulke boeken lezen, zulke films bekijken. Ik hoor de laatste dagen nogal wat mensen die “The Broken Circle Breakdown” niet willen zien, omdat ze daar niet tegen kunnen, kindjes die doodgaan. Om te beginnen: de film gaat over véél en véél meer dan een kindje dat doodgaat. Maar die emoties net eens opzoeken, ze niet altijd uit de weg gaan, dat helpt me eigenlijk juist wel. Het is niet omdat je gevoelens vermijdt dat ze niet bestaan. Het is ze opzoeken of ze opkroppen. Dan liever dat eerste. Eens goed bleiten, dat kan deugd doen, van tijd tot tijd. Om dan te beseffen dat we eigenlijk best veel geluk hebben ook.

Maar wel, nu graag een vrolijk, luchtig boekje!

Volgen! Delen!

8 gedachten over “Over Tonio”

  1. Mijn vriend is ook zo iemand die geen ‘miserie-films’ wil zien. Ik denk dat het is omdat hij vindt dat men al genoeg met miserie geconfronteerd wordt. Ik vind dat absoluut niet, en ik wil die ‘confrontatie met miserie’ (om het te zeggen zoals mijn vriend zou doen) in de film en in boeken ook net aangaan, dat heeft mij altijd geholpen om te relativeren … Tonio staat alleszins ook nog op mijn leeslijst!

  2. Tonio blijft echt een tijd hangen… Inderdaad een mooi eerbetoon, en moedig, het zo opzoeken van emoties.

    En dat laatste citaat, “een halve eeuw zonder Tonio…”, God, dat hakte er zo hard in bij mij.

  3. Ik vind de citaten heel mooi. Ik heb nog nooit iets van hem gelezen, misschien ga ik dat toch eens doen.

    Ik ga de confrontatie met verschrikkelijke dingen niet uit de weg, maar ik kan er wel zo hard door aangegrepen worden dat ik me achteraf heel lang moet inprenten dat het geen zin heeft te blijven piekeren. Ik denk dan: waarom zou ik nu, als alles goed gaat, mijn tijd verdoen met huilen? Ik moet genieten, nu het nog kan. Want ooit, zo gaat dat meestal, zal er iets gebeuren in mijn leven dat ook verschrikkelijk is.

    Ik denk dat er twee ‘zinvolle’ gevolgen kunnen zijn van de confrontatie aangaan. Eén: het helpt misschien om je je verdriet als het zover is, te verwerken. Misschien, dus. Twee: het helpt de kleine onvolkomenheden in je leven te relativeren. Een kind dat niet goed slaapt. Een collega die je niet zo ligt. Een fikse regenbui. Dan voel ik me schuldig dat ik klaag.

  4. Ook ik moest gisteren na de film aan het boek ‘Tonio’ denken. Ik vroeg me vaak tijdens het lezen af: hoe blijft hij zinnen en woorden vinden om dit hartverscheurende verdriet te beschrijven? We zaten maar met een paar mensen in die grote cinemazaal,terwijl de film pas uit is en het vrijdagavond was. Mss is de angst voor emoties toch groter dan we denken?

  5. Bedankt voor deze mooie blogpost. Ik heb het boek daarstraks in de bibliotheek meegenomen en kan niet wachten om erin te beginnen.

  6. Hmm, ja… ik snap het wel hoor: emoties opzoeken i.p.v. opkroppen en zo. Je hebt wel gelijk. Leuk dat je genoten hebt van het boek. En de film.
    En toch ben ik niet van plan om hem meteen te gaan zien. Ieder zijn eigen keuze natuurlijk. En waarschijnlijk is mijn redenering een beetje dezelfde als die van jou (of net omgekeerd): na jàren met veel enthousiasme gewerkt te hebben in het gevangeniswezen en bij slachtofferhulp en nu nog steeds ‘in de sector’ te werken en de rollercoaster aan emoties dagdagelijks te zien voorbij-racen (en er met de regelmaat van de klok mee op te springen), mag het voor mij op een luie zaterdagavond liever wat ‘lichter’ te zijn.
    Goh. Misschien ga ik hem vroeg of laat toch wel eens zien hoor. En misschien lees ik ‘Tonio’ ook ooit wel eens. Maar nu nog even niet.

Reacties zijn gesloten.